Verantwoord omgaan met voedseloverschotten

Situering

Heel wat voedsel dat nog geschikt is voor consumptie verdwijnt op de afvalberg. En dat terwijl er in Vlaanderen steeds meer mensen in armoede leven en beroep moeten doen op noodvoedselhulp die aangeboden wordt door sociale organisaties. Maar nog te weinig van die sociale organisaties ontvangen voldoende voedseloverschotten, waardoor de vraag naar voedselpakketten het aanbod vaak overstijgt. Vandaag engageren de Vlaamse overheid, lokale besturen en verschillende actoren van de voedselketen zich om het voedselverlies in Vlaanderen te verminderen!

Medio 2020 startte Dienstverlenende Vereniging Westhoek met een sociaal distributieplatform Foodsavers Westhoek. Dergelijk platform zamelt kwalitatieve overschotten (voeding en niet-voeding) in en herverdeelt ze naar sociale organisaties (bv. sociaal restaurant, sociale kruidenier,…) en zo tot bij mensen in armoede.

In de Westhoek wordt noodvoedselhulp georganiseerd door de lokale besturen, caritasverenigingen, de Voedselbanken en heel wat warme vrijwilligers. Voedselhulporganisaties worden vaak benaderd door lokale handelaars die bereid zijn om overschotten te schenken, maar vraag- en aanbod zijn niet altijd op elkaar afgestemd en het is soms moeilijk om de logistieke puzzel rond te krijgen. Signalen als deze gaven aan dat er een groot potentieel was voor een aanvullende regionale samenwerking die een boost kan geven aan het aantal schenkingen en daarmee de voedselafvalberg verkleint, meer mensen helpt en voor een diverser aanbod zorgt. De eerste bouwstenen van die samenwerking werden gelegd met het traject Disruptive Food Westhoek die dit potentieel in kaart bracht voor de subregio Diksmuide, Veurne, De Panne, Koksijde en Nieuwpoort. Dankzij de ondersteuning vanuit de Vlaamse Overheid, de Nationale Loterij, de expertise via het West-Vlaamse netwerk Foodsavers en de samenwerking met Voedselbank West-Vlaanderen kon het sociaal distributieplatform Foodsavers Westhoek worden opgestart. Sinds 15 juni 2020 halen twee leerwerknemers elke werkdag kwalitatieve (voedsel)overschotten op bij lokale handelaars om de voedselhulporganisaties in de Westhoek te bevoorraden.

Er werd een Toolkit ontwikkeld om iedereen die bezig is met voedsel te stimuleren om overschotten te doneren. Ook de sociale organisaties worden geïnformeerd over de mogelijkheden om deze overschotten te ontvangen en er mee aan de slag te gaan. Het is dus een publicatie voor schenkers, voedselverdeelpunten en lokale besturen met praktische tips over het schenken van voedseloverschotten en het herverdelen ervan naar kwetsbare burgers.

Doelstelling

Het distributieplatform Foodsavers Westhoek realiseert een positieve maatschappelijke, economische en ecologische impact op diverse domeinen, verzamelt op een efficiëntere en grotere schaal voedseloverschotten en stelt deze ter beschikking aan de lokale (voedsel)hulpinitiatieven die zich richten naar mensen in armoede.

Duurzaamheid en ecologie

De vele tonnen eetbare voedseloverschotten bij voedingsbedrijven, lokale handel en retail en landbouwers, maximaal naar menselijke consumptie kanaliseren en op deze manier economische, sociale, duurzame en ecologische voordelen genereren.

Armoedebestrijding

Een sterke samenwerking creëren tussen de deelnemende publieke en private partners om zo ondersteuning te bieden aan lokale sociale (voedsel)hulporganisaties in de Westhoek zodat meer mensen in armoede beter toegang krijgen tot kwaliteitsvolle, evenwichtige voeding.

Sociale tewerkstelling voor kansengroepen

Sociale tewerkstellingskansen creëren door de transport- en logistieke taken verbonden aan het operationele distributieplatform, zoveel als mogelijk te laten uitvoeren door leerwerknemers en hen te begeleiden in hun traject naar werk.

SDG’s

Door bovenstaande doelstellingen draagt Foodsavers Westhoek haar steentje bij aan de verwezenlijking van de SDG’s:

Leader Westhoek

Sinds 1 juli 2021 is Foodsavers Westhoek een gesubsidieerd Leaderproject.

De doelstellingen zoals hierboven omschreven werden door Leader Westhoek behartigd. Daarnaast wil Foodsavers Westhoek het werkingsgebied de komende jaren uitbreiden naar 17 gemeenten en een tandje bijsteken wat betreft het inzetten van kwalitatieve voedseloverschotten voor voedselhulp.

Voedseloverschotten die namelijk worden geschonken door retail/supermarkten zijn omwille van commerciële redenen slechts beperkt houdbaar. Dit doet de vraag rijzen of er mogelijkheden zijn tot samenwerking met actoren die zich vroeger in de voedselketen situeren bv. landbouwers. Een monitoring van het Vlaamse Ketenplatform Voedselverlies wees uit dat de grootste verliezen zich situeren in de landbouw: 36% van de eetbare voedselreststromen in Vlaanderen. Een landelijke regio als de Westhoek is dus de ideale plek om te experimenteren met het valoriseren van voedseloverschotten voor humane voeding.

Contact

Linde MaesProjectmedewerker Foodsavers Westhoek
p/a Streekhuis Westhoek, Woumenweg 100, 8600 Diksmuide
0473 72 86 07
linde.maes@dvvwesthoek.be